Văn hóa

ĐI NHÀ SÁCH LÀ THÚ DU NHÀN CỦA NGƯỜI SAIGON.

Sách thì vẫn chỉ là… sách thôi nhưng không gian cho nó mỗi nơi mỗi khác. Đó cũng là cái thú cho người “du sách”. Du là nhàn, là đi chơi, là ngắm ngưỡng. Nhiều khi chẳng để tìm kiếm hay dự định trước cần phải mua một cuốn sách cụ thể nào. Thư thả chậm rãi trôi đi trong thế giới kỳ ảo của trí tưởng tượng, của sách…

Tuần trước, sáng thứ Ba, nhân việc tìm một cuốn sách học – thuộc loại nghiên cứu, tôi thử lên mạng “tra cứu”. Thực ra thông tin về các nhà sách internet đã có từ lâu nhưng vốn là kẻ vẫn hay đi tìm sách thực chứ không ảo nên bây giờ tôi mới thử. Ở trang web của nhà sách có uy tín bậc nhất và trực tuyến lớn nhất nước kể từ ngày tôi còn sinh viên trên ghế nhà trường là nhà sách Kinh Tế Tuấn Minh : kinhtetuanminh.com đã hướng dẫn tôi điền một số thông tin như địa chỉ email, tên sách, số điện thoại và cần mua sách tên gì ? Thể loại nào ? Giao ở đâu ? Tôi vừa chuyển mail ít phút thì đã nhận được hồi báo tôi sẽ nhận được sách vào trưa ngày thứ Tư.

Xem tiếp

thoi-nguy-bien-cua-nguoi-Viet

Thói ngụy biện của người Việt

Thói ngụy biện của người Việt như đánh tráo chủ đề, lợi dụng cảm tính, làm lạc hướng vấn đề, quy nạp sai, nhập nhằng đánh lận con đen, các nhầm lẫn khác.

Tranh luận trên các diễn đàn công cộng là một hình thức trao đổi ý kiến không thể thiếu được trong một xã hội văn minh. Ở nhiều nước, lưu lượng của những tranh luận cởi mở và nghiêm túc được xem là một dấu hiệu của một xã hội lành mạnh.

Ở các nước phương Tây, hầu như ngày nào báo chí cũng có những bài của những cây bỉnh bút tranh luận về một vấn đề nóng nào đó. Trên tivi cũng có những cuộc tranh luận trực tiếp giữa hai hay nhiều người về những chủ đề từ “đại sự” đến những vấn đề tưởng như nhỏ nhất. Trong các hội nghị khoa học, trước một vấn đề còn trong vòng nghi vấn, người ta cũng có những chuyên gia tranh luận dưới dạng những bài giảng khoa học.

Hãy đọc các bài viết về văn hóa và chìa khóa giáo dục có cùng chủ đề :

Xem tiếp

Mot-quyen-sach-tot-la-mot-nguoi-ban-hien

Một quyển sách tốt là một người bạn hiền

Sách là kho tàng tri thức mang đến cho người đọc nó niềm vui trong cuộc sống, nghị lực để vượt qua mọi khó khăn, cung cấp cho ta mọi tri thức về cuộc sống xung quanh, giúp ta rất nhiều trong quá trình học tập và rèn luyện, giải đáp mọi thắc mắc, ưu phiền…, sách quả là người bạn hiền của chúng ta. Chọn sách mà đọc cũng quan trọng như chọn bạn mà chơi.

Thật vậy, lời nhận định “sách mở ra trước mắt ta những chân trời mới” ấy quả không sai. Nếu cuộc sống mà thiếu sách báo thì sẽ buồn tẻ, hụt hẫng biết bao. Sách là một kho tàng tri thức vô cùng bao la rộng lớn mà có khi đi hết cuộc đời ta cũng không khám phá được hết giá trị của những cuốn sách. Trong mỗi cuốn sách đều chứa đựng tri thức của loài người, được chọn lọc tích lũy từ ngàn xưa. Sách mang đến cho những người đọc nó niềm vui trong cuộc sống, nghị lực để vượt qua mọi khó khăn, cung cấp cho ta mọi tri thức về cuộc sống xung quanh,… Sách giúp ta rất nhiều trong quá trình học tập và rèn luyện, giúp ta giải đáp mọi thắc mắc, ưu phiền… Sách chẳng khác nào là người bạn đời chung thủy của chúng ta. Cho nên khi bàn về ích lợi của sách, La Rochefoucault có nhận định :“Một quyển sách tốt là một người bạn hiền”.

Xem tiếp

The-nao-la-nguoi-tri-thuc

Thế nào là người trí thức ?

Người trí thức là người có tri thức và sử dụng khả năng tư duy để phân tích, phát triển và ứng dụng những kiến thức đó, dám chiến đấu để bảo vệ chân lý.

Tri thức là sự kết hợp của kiến thức và trí tuệ (intellect). Người có tri thức là người không chỉ có kiến thức mà còn phải sử dụng khả năng tư duy bản thân để phân tích, phát triển và ứng dụng những kiến thức đó, dám chiến đấu để bảo vệ chân lý. Dù mang bao nhiêu tri thức trong mình nhưng không dám tiến lên, không dám đấu tranh để bảo vệ tri thức mình có và đưa nó đến với xã hội, thì chắc chắn vẫn chưa phải là người trí thức.

Tôi đã từng gặp những người thợ mà nếu ở một môi trường quy củ hơn, họ đã được cấp tới 6, 7 bằng sáng chế, thế mà họ luôn dửng dưng chả bao giờ quan tâm tới chuyện người khác nghĩ mình thuộc lớp người nào. Tôi cũng đã từng gặp hàng trăm, hàng nghìn người được đào tạo trong các đại học, học viên và các cấp cao hơn nhiều nữa luôn tự nhận mình là thành phần trí thức, dù thực tế họ chẳng có chút kiến thức nào đáng kể, hay nếu có thì những thứ đó cũng chẳng bao giờ được sử dụng để đóng góp một chút giá trị nào cho xã hội.

Xem tiếp

tri-thuc-va-thoi-hao-danh1

Trí thức và thói háo danh.

Trí thức là một thành phần quan trọng, đóng vai trò định hình tư tưởng, dẫn dắt xã hội. Tuy vậy, theo nhà nghiên cứu Vương Trí Nhàn, không phải toàn bộ nhưng ít nhất một bộ phận trong số họ có những nhược điểm cố hữu. Xin giới thiệu một số bài viết của ông về chủ đề này với mục đích tự nhìn lại mình, phản tư để thấu hiểu và thay đổi chính mình.

Vì sao văn hóa Việt Nam hiện nay xuống cấp ?

Trí thức phải biết thức tỉnh dân chúng

Chỉ có thể cất cánh với những trí thức tầm vóc

Phải dám so mình với thế giới bên ngoài

Thói háo danh và vĩ cuồng của trí thức

Thói háo danh và căn bệnh vĩ cuồng, từ xưa trong hoàn cảnh nhược tiểu nhiều người đã mắc, tới nay trong hoàn cảnh chớm hội nhập với thế giới, bệnh lại trầm trọng hơn trong một bộ phận trí thức.

Bệnh sùng bái danh hiệu, chức vụ… trong giới trí thức vừa được Đặng Hữu Phúc xem như một quốc nạn. Chỉ có thể chia sẻ với một khái quát như thế nếu người ta nhận ra những gì đứng đằng sau cái căn bệnh có vẻ dễ thương đó là sự liên đới của nhiều “chứng nan y” cùng là sự tha hóa của giới trí thức cũng như của nhiều lớp người khác.

Bài viết Tôi chỉ là Ashkenazy ! Hay quốc nạn loạn chức danh, học vị gợi tôi nhớ tới một câu chuyện trong sử cũ.

Xem tiếp

Vì sao văn hóa Việt Nam hiện nay xuống cấp?

Văn hóa Việt Nam hiện nay xuống cấp là nhận định của nhiều người, nhiều nhà khoa học. Tại sao lại như vậy ? Để lý giải được hiện tượng này, cần tìm căn nguyên gốc rễ của nó.

Trí thức và thói háo danh

Chỉ có thể cất cánh với những trí thức tầm vóc

Phải dám so mình với thế giới bên ngoài

Trí thức phải biết thức tỉnh dân chúng

Văn hóa nói chúng, đạo đức, lối sống của con người nói riêng phụ thuộc vào thể chế văn hóa của quốc gia. Khi thể chế văn hóa của quốc gia không tuân theo đúng quy luật khách quan; tức văn hóa không được tôn trọng và nhìn nhận đúng vị trí, chức năng, sẽ dẫn đến văn hóa nói chung, đạo đức, lối sống của con người nói riêng bị suy thoái, xuống cấp.

Chi-dau-cua-van-hoa-xuong-cap

Dấu chỉ của văn hóa xuống cấp.

Quốc gia nào cũng có thể chế, gọi là thể chế quốc gia. Thể chế được hiểu là “những nguyên tắc xác định mối quan hệ giữa xã hội và các thành viên trong xã hội”. Về tính chất, thể chế quốc gia có các thể loại chủ yếu : thể chế dân chủ (cộng hòa) và thể chế độc tài (chuyên chế); về hình thức, thể chế quốc gia bao gồm các loại hình chủ yếu : thể chế nhà nước, bao gồm tri thức và văn hóa; thể chế xã hội, bao gồm chính trị và kinh tế.

Xem tiếp

Van-hoa-va-chu-nghia-ba-quyen

Không thể có một nền văn hóa bá quyền.

Các nền văn hóa cần trân trọng lẫn nhau.

Trong xu hướng toàn cầu hóa, triết học cùng toàn bộ lĩnh vực tri thức nhân văn cần tạo dựng cơ sở nền tảng tinh thần cho một thế giới mới thống nhất trong đa dạng.

Báo Hà nội mới xin giới thiệu cuộc trao đổi của Ngô Hương Giang với GS Đỗ Minh Hợp (Viện Triết học – Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) về vấn đề này.

Hỏi : Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, Việt Nam cần tạo dựng những nền tảng cơ bản nào để xác lập một nền triết học khai phóng cho sự phát triển văn hóa dân tộc trong những thập niên tới của thế kỷ XXI ?

Đáp : Người ta bàn nhiều và nói nhiều về toàn cầu hóa như một tất yếu khách quan. Không phủ định xu hướng và thực tại dường như bất khả kháng của các quá trình toàn cầu hóa, song, toàn cầu hóa cần và nên được quan tâm cả từ góc độ chủ quan và khách quan. Toàn cầu hóa là quá trình không phải do các lực lượng nhà nước, mà do các lực lượng thị trường quyết định. Toàn cầu hóa có nghĩa là quá trình nhất thể hóa mọi mặt cuộc sống. Cuộc hội ngộ mới giữa các nước kém phát triển hơn và các nước phát triển hơn, giữa các dân tộc được bảo vệ nhiều hơn và các dân tộc được bảo vệ ít hơn trong không gian thế giới mở cửa đang hình thành đã kéo theo những chấn động và xung đột mới.

Vì vậy, trong trường hợp Việt Nam, triết học cùng với toàn bộ lĩnh vực tri thức nhân văn (văn học, nghệ thuật, tôn giáo…) cần tạo dựng cơ sở, nền tảng tinh thần, văn hóa nhân văn cho một thế giới mới thống nhất trong đa dạng. Hay nói như một chuyên gia là “chúng ta cần phải đồng hành, cộng tác với nhau, các tôn giáo hãy đem tinh thần yêu thương hòa hợp làm như men vùi vào trong những nỗ lực toàn cầu hóa kinh tế của các nhà chính trị, kinh tế, để nhờ đó mà lòng từ bi, bác ái của tôn giáo có thể ra khỏi nhà thờ, nhà chùa, làm cho kinh tế, tài chính cũng có thể lên men tình thương, biến thành những giá trị có lợi cho con người”.

Xem tiếp

Van-hoa-va-chu-nghia-ba-quyen

Bá quyền văn hóa nhìn từ hiện tượng thơ bang giao Việt Trung thời trung đại.

Bá quyền văn hóa nhìn từ hiện tượng thơ bang giao Việt Trung trong bối cảnh Đông Á trung đại.

Dựa trên nền tảng lý thuyết về “bá quyền” (hegemony) và “bá quyền văn hóa” (cultural hegemony) được khởi xướng bởi nhà Marxist người Ý Antonio Gramsci (1891 – 1937), bài viết đi vào tìm hiểu, phân tích mối quan hệ chính trị – văn hóa Việt – Trung trong bối cảnh Đông Á được thể hiện qua bộ phận thơ văn bang giao từ thế kỷ X – XIX. Tính chất “biệt lệ” của mối quan hệ này thể hiện ở các “diễn ngôn quyền lực” nhằm khẳng định vị trí trung tâm của Trung Hoa trong “trật tự thế giới Đông Á” đã được các quốc gia “tuân thủ” trong suốt nhiều thế kỷ và “những tiếng nói khác” nhằm “kháng cự bá quyền” dựa trên ý thức về sự tương đồng và khác biệt/dị biệt văn hóa. Điều này một mặt phản ánh tính chất độc đáo của bức tranh chính trị – văn hóa Đông Á trung đại, mặt khác giúp ta thấy được sự phong phú, đa dạng của giá trị văn chương/thơ ca Đông Á trong lịch sử thơ ca thế giới.

Với dụng ý trên, bài viết được triển khai xoay quanh hai nội dung chính :

“Bá quyền văn hóa” nhìn từ thực tế mối quan hệ chính trị – văn hóa Việt – Trung trong bối cảnh khu vực Đông Á trung đại.
Những “diễn ngôn” về bá quyền trong thơ bang giao Việt – Trung thời trung đại.

Xem tiếp